Các quy định, hướng dẫn về BIM ở Việt Nam

Ở Việt Nam, việc áp dụng BIM vào hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình được Thủ tướng Chính phủ chủ trì triển khai từ năm 2016. Các cơ quan chức năng như Bộ Xây dựng, Viện Kinh tế Xây dựng, Ban chỉ đạo BIM đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, kế hoạch thực hiện, hướng dẫn áp dụng BIM cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong ngành xây dựng. Các tiêu chuẩn, quy định, hướng dẫn về BIM ở Việt Nam có thể được phân loại theo các nhóm sau:

• Nhóm 1: Các văn bản quy phạm pháp luật về BIM. Đây là nhóm có tính chất bắt buộc cho các bên liên quan tuân thủ khi áp dụng BIM. Các văn bản này gồm có:
  • Quyết định số 2500/QĐ-TTg ngày 22/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình”. Đây là văn bản cơ bản nhất về BIM ở Việt Nam, nêu ra các mục tiêu, nội dung, biện pháp và kế hoạch triển khai BIM trong giai đoạn từ 2017-2020.
  • Thông tư số 10/2019/TT-BXD ngày 30/12/2019 của Bộ Xây dựng quy định về áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình. Đây là văn bản quy định cụ thể về các khái niệm, nguyên tắc, nội dung, phạm vi, trách nhiệm và thủ tục áp dụng BIM cho các loại công trình xây dựng.
  • Thông tư số 13/2019/TT-BXD ngày 30/12/2019 của Bộ Xây dựng quy định về áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình đối với các công trình nhà ở và công trình xây dựng công ích. Đây là văn bản quy định cụ thể về các khái niệm, nguyên tắc, nội dung, phạm vi, trách nhiệm và thủ tục áp dụng BIM cho các loại công trình nhà ở và công trình xây dựng công ích.
• Nhóm 2: Các kế hoạch thực hiện BIM. Đây là nhóm có tính chất hướng dẫn cho các bên liên quan lập kế hoạch triển khai BIM cho các dự án xây dựng. Các kế hoạch này gồm có:
  • Kế hoạch số 250/KH-BXD ngày 31/12/2018 của Bộ Xây dựng thực hiện Đề án “Áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình” giai đoạn 2019-2020⁴. Đây là kế hoạch cụ thể về các nhiệm vụ, chỉ tiêu, biện pháp và nguồn lực để thực hiện Đề án BIM trong hai năm 2019-2020.
  • Kế hoạch số 01/KH-BXD ngày 02/01/2020 của Bộ Xây dựng triển khai thực hiện Nghị định số 68/2019/NĐ-CP ngày 14/08/2019 của Chính phủ quy định một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng. Đây là kế hoạch cụ thể về các nhiệm vụ, chỉ tiêu, biện pháp và nguồn lực để triển khai thực hiện Nghị định số 68/2019/NĐ-CP, trong đó có một số nội dung liên quan đến BIM như ban hành các thông tư hướng dẫn áp dụng BIM, xây dựng cơ sở dữ liệu BIM quốc gia, tổ chức đào tạo và bồi dưỡng năng lực BIM.
• Nhóm 3: Các hướng dẫn áp dụng BIM. Đây là nhóm có tính chất hỗ trợ cho các bên liên quan áp dụng BIM theo các tiêu chuẩn, quy định và kế hoạch đã ban hành. Các hướng dẫn này gồm có:
  • Hướng dẫn số 01/HD-BXD ngày 31/12/2018 của Ban chỉ đạo BIM về việc triển khai áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng. Đây là hướng dẫn cơ bản về các bước, nội dung, phương pháp và công cụ để áp dụng BIM cho các dự án xây dựng. Hướng dẫn này gồm có 5 phần chính, là:
    • Phần 1: Giới thiệu chung về BIM, các khái niệm, nguyên tắc, lợi ích và thách thức của BIM.
    • Phần 2: Các bước triển khai áp dụng BIM, bao gồm xác định mục tiêu, phạm vi, độ chi tiết, độ phát triển và kích thước BIM; lập kế hoạch triển khai BIM; thiết kế và thi công theo BIM; quản lý và vận hành theo BIM.
    • Phần 3: Các nội dung cần áp dụng BIM, bao gồm mô hình hóa thông tin công trình; phối hợp và kiểm soát chất lượng mô hình BIM; ước tính chi phí và lập kế hoạch theo BIM; quản lý nguồn lực và tiến độ theo BIM; phân tích và đánh giá hiệu quả năng lượng và bền vững theo BIM; quản lý và vận hành công trình theo BIM.
    • Phần 4: Các phương pháp và công cụ áp dụng BIM, bao gồm các phương pháp như mô hình hóa parametric, mô hình hóa tương tác, mô hình hóa cộng tác; các công cụ như các phần mềm chuyên dụng, các tiêu chuẩn và giao thức chung, các thiết bị thông minh.
    • Phần 5: Các ví dụ minh họa về áp dụng BIM cho các loại công trình xây dựng khác nhau, như nhà ở, trường học, bệnh viện, sân bay, cầu đường.
  • Hướng dẫn số 02/HD-BXD ngày 31/12/2018 của Ban chỉ đạo BIM về việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về Mô hình thông tin công trình (BIM). Đây là hướng dẫn chi tiết về các bước, nội dung, phương pháp và công cụ để xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM. Cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM là một hệ thống thông tin điện tử được xây dựng trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại, nhằm thu thập, lưu trữ, quản lý và cung cấp các thông tin liên quan đến BIM cho các bên liên quan trong ngành xây dựng. Cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực áp dụng BIM cho ngành xây dựng Việt Nam. Hướng dẫn này gồm có 4 phần chính, là:
    • Phần 1: Giới thiệu chung về cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM, các mục tiêu, nội dung, cấu trúc và chức năng của cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM.
    • Phần 2: Các bước xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM, bao gồm khảo sát nhu cầu, phân tích yêu cầu, thiết kế hệ thống, lập trình và kiểm thử, triển khai và vận hành.
    • Phần 3: Các nội dung cần xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM, bao gồm các thông tin về các tiêu chuẩn, quy định, hướng dẫn, kế hoạch, dự án, mô hình, phần mềm, thiết bị, đào tạo và bồi dưỡng liên quan đến BIM.
    • Phần 4: Các phương pháp và công cụ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về BIM, bao gồm các phương pháp như thu thập dữ liệu, xử lý dữ liệu, lưu trữ dữ liệu, truy xuất dữ liệu; các công cụ như các hệ thống quản trị cơ sở dữ liệu, các hệ thống quản lý nội dung, các hệ thống quản lý tài nguyên số.
  • Hướng dẫn số 03/HD-BXD ngày 31/12/2018 của Ban chỉ đạo BIM về việc đào tạo và bồi dưỡng năng lực áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) cho các đối tượng trong ngành xây dựng. Đây là hướng dẫn chi tiết về các bước, nội dung, phương pháp và công cụ để đào tạo và bồi dưỡng năng lực áp dụng BIM cho các đối tượng trong ngành xây dựng. Đào tạo và bồi dưỡng năng lực áp dụng BIM là một hoạt động quan trọng trong việc nâng cao khả năng áp dụng BIM cho ngành xây dựng Việt Nam. Hướng dẫn này gồm có 5 phần chính, là:
    • Phần 1: Giới thiệu chung về đào tạo và bồi dưỡng năng lực áp dụng BIM, các mục tiêu, nội dung, phương thức và hình thức của đào tạo và bồi dưỡng năng lực áp dụng BIM.
    • Phần 2: Các bước đào tạo và bồi dưỡng năng lực áp dụng BIM, bao gồm xác định nhu cầu, thiết kế chương trình, tổ chức giảng dạy, kiểm tra và đánh giá kết quả.