BIM là viết tắt của Building Information Modeling, là một công nghệ tiên tiến được áp dụng trong lĩnh vực xây dựng, giúp tạo ra các mô hình ảo có đầy đủ thông tin về các công trình, từ giai đoạn thiết kế, thi công cho đến vận hành và bảo trì. BIM không chỉ là một phần mềm hay một phương pháp, mà là một quy trình quản lý thông minh, hợp tác và tích hợp các bên liên quan trong dự án xây dựng. Trong quá trình áp dụng BIM, có nhiều thuật ngữ được sử dụng để chỉ các khái niệm, công cụ, tiêu chuẩn và quy trình liên quan. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu và giải thích một số thuật ngữ thường được sử dụng trong BIM, như sau:

Mô hình BIM

Mô hình BIM là một biểu diễn ảo của công trình xây dựng, bao gồm các thông tin về hình học, vật lý, kỹ thuật, kiến trúc, cơ khí, điện, nước và môi trường của công trình. Mô hình BIM có thể được tạo ra bằng các phần mềm chuyên dụng như Revit, ArchiCAD, SketchUp, AutoCAD, Tekla, Navisworks và nhiều phần mềm khác. Mô hình BIM có thể được chia sẻ và cập nhật liên tục giữa các bên liên quan trong dự án xây dựng, bằng cách sử dụng các tiêu chuẩn và giao thức chung như IFC (Industry Foundation Classes) hay COBie (Construction Operations Building Information Exchange). Mô hình BIM có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, như thiết kế, thi công, quản lý và vận hành công trình.

Độ chi tiết BIM

Độ chi tiết BIM (BIM Level of Detail) là một thuật ngữ chỉ mức độ chi tiết của thông tin hình học của công trình trong mô hình BIM. Độ chi tiết BIM có thể được phân loại theo các cấp độ từ LOD 100 đến LOD 500, như sau:

• LOD 100: Mô hình chỉ có các thông tin cơ bản về khối lượng và kích thước của công trình.
• LOD 200: Mô hình có các thông tin về hình dạng và vị trí của công trình.
• LOD 300: Mô hình có các thông tin về kết cấu và vật liệu của công trình.
• LOD 400: Mô hình có các thông tin về chi tiết thi công và lắp đặt của công trình.
• LOD 500: Mô hình có các thông tin về hoạt động và bảo trì của công trình.

Độ chi tiết BIM có thể thay đổi theo từng giai đoạn của dự án xây dựng. Ví dụ, trong giai đoạn thiết kế khái niệm, độ chi tiết BIM có thể là LOD 100 hoặc LOD 200, trong khi trong giai đoạn thi công, độ chi tiết BIM có thể là LOD 400 hoặc LOD 500.

Độ phát triển BIM

Độ phát triển BIM (BIM Level of Development) là một thuật ngữ chỉ mức độ hoàn thiện của thông tin về công trình trong mô hình BIM. Độ phát triển BIM có thể được phân loại theo các cấp độ từ LOD 100 đến LOD 500, như sau:

• LOD 100: Mô hình chỉ có các thông tin đại diện cho khối lượng và kích thước của công trình.
• LOD 200: Mô hình có các thông tin xác định hình dạng và vị trí của công trình.
• LOD 300: Mô hình có các thông tin xác định kết cấu và vật liệu của công trình.
• LOD 400: Mô hình có các thông tin xác định chi tiết thi công và lắp đặt của công trình.
• LOD 500: Mô hình có các thông tin xác định hoạt động và bảo trì của công trình.

Độ phát triển BIM khác với độ chi tiết BIM ở chỗ nó không chỉ liên quan đến thông tin hình học, mà còn liên quan đến thông tin về chủ sở hữu, người chịu trách nhiệm, người sử dụng và người duyệt của công trình. Độ phát triển BIM cũng thể hiện mức độ tin cậy và chính xác của thông tin trong mô hình BIM.

Kích thước BIM

Kích thước BIM (BIM Dimensions) là một thuật ngữ chỉ các khía cạnh khác nhau của thông tin về công trình trong mô hình BIM. Kích thước BIM có thể được phân loại theo các cấp độ từ 3D đến 7D, như sau:

• 3D: Mô hình có các thông tin về không gian ba chiều của công trình, bao gồm chiều dài, rộng và cao.
• 4D: Mô hình có các thông tin về thời gian của công trình, bao gồm lịch trình, tiến độ và phụ thuộc.
• 5D: Mô hình có các thông tin về chi phí của công trình, bao gồm ngân sách, dự toán và thanh toán.
• 6D: Mô hình có các thông tin về bền vững của công trình, bao gồm năng lượng, môi trường và xã hội.
• 7D: Mô hình có các thông tin về vận hành và bảo trì của công trình, bao gồm hiệu suất, tuổi thọ và giá trị.

Kích thước BIM cho phép tạo ra các mô hình BIM có tính năng nhiều chiều, tức là khi thay đổi một yếu tố trong một kích thước, các yếu tố liên quan trong các kích thước khác sẽ được cập nhật tự động. Kích thước BIM cũng cho phép phân tích và đánh giá các yếu tố liên quan đến hiệu quả và giá trị của công trình.

Kết luận

BIM là một công nghệ tiên tiến được áp dụng trong lĩnh vực xây dựng, giúp tạo ra các mô hình ảo có đầy đủ thông tin về các công trình, từ giai đoạn thiết kế, thi công cho đến vận hành và bảo trì.